Al sinds halfweg de jaren 1980 vloeit er uit de magische pen van Jean Dufaux een onafzienbare stroom stripscenario's. Met 'Beatifca Blues', 'De kinderen van de salamander' en 'Jessica Blandy' profileert hij zich als verhalenverteller met een soms futuristische, maar vooral esoterische en occulte inslag. Vervolgens schakelt hij over naar andere disciplines met 'Giacomo C.', 'Murena' en 'Dixie Road'. Hij straalt aan het stripfirmament en schrijft de sterren van de hemel. Sommige reeksen raken afgerond, andere blijven jarenlang verschijnen, wat niet altijd bevorderend is voor de kwaliteit. Zo komen we bij zijn jongste telgen: 'Niklos Koda', 'Djinn', 'Dubbelmasker' en 'Kruistocht'.

Een bezige bij, die Dufaux, dat is zeker, maar wat valt vooral op wanneer je al deze reeksen op een rij zet? Ten eerste haalt hij het niveau van zijn gloriejaren nog zelden. Dit betekent niet dat hij slecht werk maakt, maar de overtuiging is vaak zoek. Ten tweede wordt alles complexer, hij wil zijn verhalen steeds verder uitdiepen, waardoor er zelfs na herlezing geen touw aan vast te knopen valt. En ten derde heeft hij steeds minder schroom om in zijn scenario's wat erotiek en heroic fantasy-elementen te gebruiken.

Deze drie evoluties komen goed tot uiting in De meester van de machines, het derde deel van 'Kruistocht'. Het anders behoorlijke verhaal raakt soms wat op drift, de elementen zijn te fragmentarisch gesprokkeld en de spierballen en de vrouwelijke vormen worden extra in de verf gezet. Eerst zien we een spectaculaire afrekening tussen Gauthier van Vlaanderen en zijn halfbroer-demon-zoon-van-een-djinn, hij die Âa wordt genoemd. Daarna stapt Gauthiers schoonzus Syria halfnaakt uit het bed van Ab-Dul Razim die verliefd op haar is geworden, en op de achtergrond vindt een afrekening plaats tussen Robert van Tarente en de meester van de machines. De gaatjes mogen gevuld worden door een gereïncarneerde Osarias, het licht der martelaren, Sar Mitra, Ottar Benk en... de duivel zelf.

Het geheel is onderhoudend maar niet beklijvend. Aan het mooie tekenwerk van Philippe Xavier valt nog steeds heel weinig aan te merken. Hij hanteert hoge en grote kaders, is niet schuw van decors en massataferelen en bovenal weet hij dit al drie albums lang vol te houden zonder zich te bezondigen aan kwaliteitsverlies. Idem dito voor de inkleuring van Jean-Jacques Chagnaud die met zijn knappe kleurcomposities een duidelijke meerwaarde biedt. Oorspronkelijk was 'Kruistocht' bedoeld als drieluik, maar een vierde deel, Vuursnavels, volgde snel en rondde de eerste cyclus af. Dit helse tempo doet sterk vermoeden dat deze reeks bij een ruim publiek in de smaak valt. [Stefaan Froyman]

Derde deel van een pseudohistorische (fantasy) stripserie die speelt tijdens een imaginaire kruistocht, die ergens in de middeleeuwen zou hebben plaatsgevonden. Gauthier van Vlaanderen zet zijn strijd voort tegen het monster Âa; het geheim achter hun onderlinge verwantschap zal nu duidelijk worden. Syria van Arcus is in de macht van de sultan, die verliefd op haar is geworden. Zij wil haar toverspiegel terug, die echter in handen is van Robert van Tarente, die na de dood van haar vader aanvoerder van de kruisvaarders is geworden. Het bezit van de spiegel brengt hem alleen ongeluk. Zijn gezag wordt uitgedaagd door een heilig man. Achter de wereld van deze stervelingen gaat de wereld van de demonen verborgen, die in de aardse werkelijkheid binnendringen met gruwelijke gevolgen. Ingekleurd stripverhaal in realistische stijl; sombere kleuren; speelse lay-out; vrij veel tekst; gruwelijk verhaal met bovennatuurlijke elementen; meer fantasy dan historisch. Ingewikkelde verhaallijn. Stripverhaal voor volwassenen. Bevat erotische en geweldsscènes. Met twee uitklapplaten. Wordt vervolgd. Kennis van eerdere delen is noodzakelijk.