Een halfnaakte schoonheid voor een houten kruis nodigt ons uit voor het vierde en voorlopig laatste deel van de cyclus 'Kruistocht'. Als passie en religie elkaar kruisen wordt de kans op vonken groot. En in de stad Hiërus Alem gebeurt dan ook het ondenkbare: de sultan van de halvemaan wordt verliefd op een christenvrouw. Dat is zo alarmerend dat zelfs de wijze moefti van Alkar zijn eeuwig verblijf in zijn cel onderbreekt om een hartig woordje te gaan praten met de sultan. Die is er zich van bewust dat de keuze van zijn hart een bedreiging is voor het rijk van de halvemaan. Hij wil de situatie redden door de christenen hun doel te ontnemen en de zeer vereerde x3 te doden. Maar op het laatste ogenblik aarzelt hij en het komt uiteindelijk tot een finaal treffen tussen het woestijnvolk en de kruisridders. Het slot van deze cyclus is weinig verrassend maar de verschillende verhaallijnen worden genoegzaam afgerond. Als we terugblikken op de reeks onthouden we vooral het grote aantal goed uitgetekende personages, de meanderende verhaallijn en het feit dat het historische gedeelte steeds meer plaats moest ruimen voor het mythische element. Wat overblijft, is een veelstemmig historisch fantasyverhaal voor een ruim publiek met grote thema's, maar weinig diepgang. Het is allemaal best verdienstelijk, maar kan niet tippen aan wat Dufaux vroeger al uit zijn pen heeft getoverd. De natuurlijkheid en de souplesse zijn voor een stuk verdwenen. Een zekere krampachtigheid maakt zich meester van zijn werk, waardoor het minieme kwaliteitsverschil duidelijk wordt tussen wat wel en niet werkt. Het probleem zit niet bij de personages of de setting, en zelfs niet in zijn veelstemmige opbouw (het lezen van een verhaal mag best een uitdaging vormen als dat uiteindelijk maar iets oplevert), maar in het wat geforceerd puzzelen met een teveel aan gerecycleerde elementen ? kleine tekortkomingen waar bijvoorbeeld ook de recentste delen van 'Niklos Koda' last van hebben. Is dit euvel nu nefast voor deze reeks? Zeker niet, en dat is vooral de verdienste van tekenaar Xavier. Hij weet elk personage goed grafisch te typeren en vult zijn grote kaders met veel aandacht voor perspectief. Inkleurder Jean-Jacques Chagnaud voelt die stijl heel goed aan en weet met zijn heldere en smaakvolle inkleuring het geheel nog verder op te tillen. Door de snelle opeenvolging van de verschillende delen, de aantrekkingskracht van de tekeningen en de klinkende auteursnaam heeft deze reeks een ruim marktpotentieel weten te veroveren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zowel Dufaux als Xavier vol genoegen laten weten dat er een vervolg komt. Het zal zich toespitsen op Gauthier van Vlaanderen, het personage dat zich in de reeks steeds meer als een zonderling ontpopte en ook al een verhaallijn op zich geworden was. [Stefaan Froyman]

Vierde en laatste deel van een pseudohistorische (fantasy) stripserie die speelt tijdens een imaginaire kruistocht, die ergens in de middeleeuwen zou hebben plaatsgevonden. Gauthier van Vlaanderen heeft het monster Âa verslagen en gaat de confrontatie aan met diens vader Otto Benk, die Âa bij Gauthiers moeder heeft verwekt. De relatie tussen sultan Abdoel Razil en de christin Syria van Arcus houdt niet stand in de oorlogssituatie. Syria wil haar toverspiegel terug, die echter in handen is geraakt van haar zuster. De strijd om Hiërus Alem ontbrandt onder leiding van de geheizinnige Meester van de Machines. Alleen Gauthier van Vlaanderen kan nog redding bieden. Ingekleurd stripverhaal in realistische stijl. Knap tekenwerk; voorkeur voor sombere kleuren; speelse lay-out; vrij veel tekst; bovennatuurlijke elementen; meer fantasy dan historisch. Ingewikkelde verhaallijn. Stripverhaal voor volwassenen. Bevat erotische en geweldscènes. Met een dubbele uitklapplaat. Voorzien van een inleiding door de scenarist. Kennis van eerdere delen is noodzakelijk, dus dit deel is niet afzonderlijk leesbaar.